Dwór w Krasnogrudzie

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Hinko Ethiopus

    Czas powstania: XIV w. opis kontekstów historycznych: Początki osadnictwa na będzińskiej...

    Rezerwat „Łęka”

    Utworzony zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa...

    Ujście Sanu do Wisły w Dąbrówce Pniowskiej

    Dąbrówka Pniowska to wieś w Polsce położona w województwie...

    Cementownia Grodziec

    Czas powstania: 1857 r. Opis kontekstów historycznych: Pozostałości zabudowań Cementowni Grodziec...

    Zamek w Będzinie

    Czas powstania: przełom XIV w. Opis kontekstów historycznych: Będziński zamek jest...

    Udostępnij

    Czas powstania

    Pierwsze wzmianki o dworze w Krasnogrudzie pochodzą z drugiej połowy XVII wieku.

    Opis cech fizycznych Gminnego Cudu Regionu

    Dwór wraz z parkiem jest przykładem typowego XIX-wiecznego założenia ziemiańskiego, łączącego funkcję mieszkalną, gospodarczą i reprezentacyjną.

    Walory krajobrazowe wzmacnia malownicze położenie zespołu nad jeziorem Hołny. Wartość zabytku podnosi też fakt, że na przełomie XIX i XX w. dwór należał do krewnych Czesława Miłosza, który wielokrotnie odwiedzał Krasnogrudę.

    Obiekt położony jest na skarpie nad zachodnim brzegiem jeziora Hołny, przy granicy polsko-litewskiej. Dwór pierwotnie klasycystyczny w typie XIX-wiecznych siedzib szlacheckich.

    Dwór zbudowany został na rzucie wydłużonego prostokąta z przybudówką w elewacji tylnej, obszernym frontowym gankiem i werandą od wsch. Parterowy budynek z użytkowym poddaszem jest posadowiony od zachodniej na wysokiej podmurówce, w której mieściły się pierwotnie pomieszczenia gospodarcze. Jego murowane z cegły, sklepione krzyżowo piwnice są reliktem starszego dworu.

    Opis kontekstów historycznych

    Pierwsza wzmianka o dworze i majątku Krasnogruda (pierwotna nazwa Krasnyhrud) pochodzi z 1676 roku. Wczesne dzieje majątku nie są dokładnie znane, więcej wiadomo od 1785 roku, kiedy dobra Krasnogruda (składające się z folwarku Krasnogruda oraz wsi Żegary, Gawieniańce i Bierżynie) zostały zakupione przez Eysymontów.

    Majątek ziemski pod koniec XIX w. posiadał 4 domy i 38 mieszkańców. Dobra Krasnogruda składały się z folwarków Krasnogruda i Wereszczeńszczyzna. Obejmował 1815 mórg.

    Pierwszym właścicielem Krasnogrudy z rodziny Kunatów, z której wywodziła się matka Czesława Miłosza, Weronika, był Teofil, po nim syn Bronisław Kunat.

    W okresie międzywojennym ostatnie spadkobierczynie Krasnogrudy, siostry Gabriela Lipska z d. Kunat (1888–1962) i Janina Niementowska z d. Kunat (1898–1977) prowadziły we dworze pensjonat letniskowy.

    W okresie II wojny światowej majątek przeszedł pod zarząd niemiecki. Po wojnie, w rezultacie reformy rolnej, dwór i dobra ziemskie (wówczas o powierzchni 344,5 ha) przestały pełnić rolę własności prywatnej, a właściciele zostali zmuszeni do jego opuszczenia.

    W 2002 roku zespół parkowo-dworski przejęła w dzierżawę Fundacja „Pogranicze”. Zabytek został zrewitalizowany– wyremontowano m.in. dom, uporządkowano park. Obecnie we dworze działa Międzynarodowe Centrum Dialogu.

    Poprzedni artykułKapliczka świętej Agaty w Sejnach
    Następny artykułKartacze