Pałac Szeptyckich w Łaszczowie

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Hinko Ethiopus

    Czas powstania: XIV w. opis kontekstów historycznych: Początki osadnictwa na będzińskiej...

    Rezerwat „Łęka”

    Utworzony zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa...

    Ujście Sanu do Wisły w Dąbrówce Pniowskiej

    Dąbrówka Pniowska to wieś w Polsce położona w województwie...

    Cementownia Grodziec

    Czas powstania: 1857 r. Opis kontekstów historycznych: Pozostałości zabudowań Cementowni Grodziec...

    Zamek w Będzinie

    Czas powstania: przełom XIV w. Opis kontekstów historycznych: Będziński zamek jest...

    Udostępnij

    Projekt przebudowy kolegium jezuickiego-pałacu w Łaszczowie wykonany przez Teodora Talowskiego. Repr. za: R.Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej…,t.VI, Wrocław 1995, s.90.
    Pałac w Łaszczowie w 1974 r. Repr. za: R.Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej…,t.VI, Wrocław 1995, s. 94.
    Wnętrze pałacu przed 1914 r. Repr. za: R.Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej…,t.VI, Wrocław 1995, s. 93.
    Pałac obecnie, 2021 r.

    Czas powstania: XVIII w. kolegium jezuickie, przebudowane  na pałac w  XIX w.

    Opis cech fizycznych:  Pałac-dawne kolegium jezuickie stoi w centrum miasta Łaszczów, w otoczeniu parku, przy głównej drodze. Z budynku zachowały się dziś tylko ceglane mury, z widocznymi gdzieniegdzie śladami tynków. Piętrowy, pozbawiony dachu, okien, drzwi,  na planie prostokąta. Kilka lat temu odsłonięty przez wycinkę samosiewów i ogrodzony siatką. Czeka na remont. Obok budynku wznosi się  murowana dawna oficyna, będąca w ruinie.

    Opis kontekstów historycznych  W 1736 r. Józef Łaszcz sprowadził do Łaszczowa jezuitów i rozpoczął budowę murowanego kościoła i kolegium dla tego zakonu. Śmierć fundatora na wiele lat przerwała prace budowlane, gdyż spadkobierca Franciszek Salezy Potocki najpierw zbudował kościół parafialny, istniejący do dzisiaj, a dopiero od 1751 r. wspierał budowę świątyni jezuickiej. W 1756 r. zapewne w części budowanej świątyni, została urządzona tymczasowa kaplica, a jezuici wprowadzili się do części nowego gmachu. W 1773 r. po kasacie zakonu zakonnicy opuścili Łaszczów. Kościół nie był wówczas jeszcze ukończony, miał mury w surowym stanie.  W latach 1818-1819 nowy właściciel Łaszczowa Franciszek Robert Łukowski kazał rozebrać mury kościoła, a siedzibę jezuitów (klasztor) przeznaczył na cele mieszkalne – na pałac. W 1833 r. właścicielami Łaszczowa zostali Róża i Piotr Szeptyccy, a w 1837 r. brat Piotra Józef Szeptycki. Po jego śmierci w 1843 r. właścicielem został jego bratanek Jan Kanty Szeptycki, żonaty z Zofią Fredro-córką Aleksandra Fredry. W 1912 r. Łaszczów przejął syn Jana i Zofii Aleksander Szeptycki. Aleksander wraz z żoną Izabelą, w 1899 r. przenieśli się na stałe z dworu w Grodysłąwicach do Łaszczowa i zamieszkali w dawnym kolegium-pałacu. Aleksander Szeptycki w latach 1911-1912 przebudował kolegium-pałac. Projektantem przebudowy był znany architekt Teodor Talowski. Wówczas dobudowano do pałacu skrzydło boczne, nadając planowi budowli kształt litery „T”. Również w otaczającym pałac parku dokonano zmian, dokonują nowych nasadzeń. Podczas tzw. Bitwy pod Komarowem w 1914 r. w pomieszczeniach pałacu umieszczono szpital wojskowy. W kolejnym,1915 r.  jeszcze nie ukończona  przebudowa pałacu została zniszczona przez pożar, gdyż w dniu 29 czerwca 1915 r. wycofujące się wojska rosyjskie podłożyły ogień. W latach 1916-1917 najstarsza część budowli została zabezpieczona przez nakrycie prowizorycznym dachem, natomiast w 1926 r. zostało rozebrane nowe skrzydło, które zostało najbardziej uszkodzone przez pożar. Ocalała z pożaru oficyna w dwudziestoleciu międzywojennym pełniła funkcję zastępczego domu mieszkalnego. Podczas II wojny światowej wojska niemieckie rozebrały resztki murów dawnego kościoła jezuickiego, a z uzyskanego materiału pobudowali drogę do Dołhobyczowa. Ruiny kolegium – pałacu nadal były puste i opuszczone. W takim stanie istnieją do dnia dzisiejszego.   

         W roku 2010 pałac wrócił do potomków rodziny Szeptyckich, którzy założyli Fundację Rodu Szeptyckich (działa od 2006 r.), chcą odbudować pałac i ulokować w nim Dom Komedii Aleksandra Fredry.

                We wnętrzu pałacu, w czasach Szeptyckich mieściło się wiele dzieł sztuki, m.in. akwarele Julisza Kossaka, sztychy Piranesiego, portrety rodzinne pędzla Tomasza Lisiewicza, stare meble, pasy słuckie, kolekcja kamei i wiele innych cennych przedmiotów.

    Województwo: lubelskie

    Gmina: Łaszczów

    Poprzedni artykułTyszowieckie świece
    Następny artykułPomnik Bohuna i Wołodyjowskiego