Zamek w Będzinie

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Kaplica trzech osób w Zagaciu

    Czas powstania: 1895 Opis cech fizycznych: Kaplica zadaszona w barwach...

    Kościół śś. Piotra i Pawła w Bolechowicach

    Czas powstania: pierwotny kościół istniał już w latach 1325-1327 Opis...

    Pałac Radziwiłłów w Balicach

    Czas powstania: obecny pałac jest wynikiem przebudowy w latach...

    Figura św. Jana Nepomucena w Aleksandrowicach

    Czas powstania: 1755 Opis cech fizycznych: Figura przydrożna św. Jana...

    Kaplica Jerozolimska w Przegini Narodowej

    Czas powstania: 1990-1991 Opis cech fizycznych: W pięknej, leśnej scenerii...

    Udostępnij

    Czas powstania: przełom XIV w.

    Opis kontekstów historycznych:

    Będziński zamek jest wizytówką miasta i dumą mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego. Posadowiony na Górze Zamkowej, u podnóża rzeki Czarnej Przemszy, dumnie i majestatycznie dominuje w pejzażu miasta. Ulokowanie zamku miało strategiczne znaczenie w związku z utratą Śląska i jego przejściem pod panowanie Korony Czeskiej. Granicę między Państwami wyznaczała rzeka. Pełnił on również ważną rolę, z uwagi na przebiegający przez Będzin szlak handlowy do Krakowa. Osadnictwo na terenie Będzina rozpoczęło się w wieku IX. W nieodległym czasie  na późniejszym wzgórzu zamkowym wzniesione zostało grodzisko. Badania archeologiczne wykazały ślady wału podegrodzia oraz półziemianek.

    Pierwszym elementem zamku była kamienna wieża tzw. stołp. Jej powstanie przypisuje się czasom panowania Leszka Czarnego. Wieża stała się przyczynkiem do rozbudowy zainicjowanej przez Kazimierza Wielkiego. W latach 40-tych XIV stulecia, za jego panowania i z jego inicjatywy dobudowano zamek w postaci budynku mieszkalnego zwanego kasztelem, który składał się początkowo z zamku górnego, otoczonego dwoma pierścieniami murów oraz dolnego, wyposażonego w bramę wjazdową od strony północnej. Zamek od XIV do końca XVIII w. był siedzibą burgrabiów a później starostów królewskich. Obiekt był świadkiem wielu ważnych wydarzeń. Na zamku więziono pretendenta do polskiego tronu Maksymiliana Habsburga, uwolnionego dopiero po mediacjach nuncjusza apostolskiego Hipolita Aldobrandiego, późniejszego papieża Klemensa VIII. Wydarzenia te nazwano Paktami będzińsko – bytomskimi.

    Na zamku gościli królowie: Henryk Walezy, Jan III Sobieski, August II Mocny i Stanisław August Poniatowski.  Na przełomie XVII i XIX w zamek podupadł w ruinę. Odbudowany został w 1834 r. według projektu włoskiego architekta Franciszka Marii Lanciego, z inicjatywy hrabiego Raczyńskiego. W zamku miała mieścić się szkoła górnicza. W efekcie braku zgody ze strony władz carskich, zamek ponownie popadł ruinę. Taki stan rzeczy trwał do zakończenia II wojny światowej. W 1952 r. został odbudowany według projektu inż. Zygmunta Gawlika. Od roku 1956 zamek jest siedzibą Muzeum Zagłębia w Będzinie. Obiekt wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego.

    Zamek w Będzinie, fot. Bartosz Gawlik
    Zamek w Będzinie, fot. Bartosz Gawlik

    Gmina Będzin,

    województwo: śląskie, powiat będziński, region Zagłębie Dąbrowskie

    Poprzedni artykułBractwo Rycerskie Zamku Będzin
    Następny artykułCementownia Grodziec