Źródlisko – pomnik przyrody nieożywionej

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Cmentarz parafialny „Na Zjawieniu”

    Położony jest w południowo -zachodniej części Radomyśla nad doliną...

    Krzyż nad Graniczką

    Rodziny zamordowanych podchorążych czekały 58 lat – do 12...

    Kościół pw. św. Tomasza

    Czas powstania: XVI w. Opis kontekstów historycznych: Pierwszy kościół w tym miejscu...

    Góra „Dorotka” w Będzinie

    Czas powstania: nie dotyczy Opis cech fizycznych: Wzgórze Przemienienia Pańskiego w Będzinie...

    Będzińskie targowisko

    Czas powstania: lata 20. XX w. Opis cech fizycznych: Przy ul. Gzichowskiej...

    Udostępnij

    Źródlisko- pomnik przyrody nieożywionej, zlokalizowany w dolinie rzeki Kryniczki, we wschodniej części Bełżca. Źródła wypływają z kilku szczelin, spod korzeni wiekowych dębów u podnóża tzw. Kościowej Góry. Cały teren źródliskowy zajmuje powierzchnię 0,11 ha. 

    Według badań hydrologicznych prof. Zdzisława Michalczyka z 1996 r. są to typowe źródła roztoczańskie, wypływające w dolinie rzecznej, podzboczowe, o sposobie wypływu szczelinowym i szczelinowo warstwowym. Zasilane są wodami naporowymi piętra kredowego z przyległych obszarów wierzchowinowych. Wydajność źródeł określa się na ok. 28,9 l/s. Są słabo zmineralizowane. Temperatura wody przez cały rok wynosi ok. 9,2°C. Źródlisko i rozlewisko rzeki Kryniczki z bogatą szatą roślinną sprzyjają gromadzeniu się ptactwa wodnego. Jest to terytorium min.: zimorodka, wodnika i czapli siwej. Źródlisko upodobały sobie również bobry (gatunek chroniony).Ścinając drzewa i budując tamy przyczyniają się do powiększania  rozlewiska w dolinie rzeki, a tym samym naturalnej retencji wody oraz wzbogacają  różnorodność biologiczną środowiska.

    Krynica Bełżecka zwana Krynicą lub Źródło – nazwa rzeki w dolinie której powstał i rozbudował  się Bełżec. Dokumenty historyczne z XVI i XVIII wieku mówią, że dzisiejsza Krynica nazywała się Bełżec. Aktualna nazwa rzeki pojawia się później. Krynica Bełżecka (zwana też Źródło), wypływa z kompleksu leśnego na pograniczu gminy Bełżec ze wsią Kadłubiska (gmina Narol). Jest prawym dopływem Sołokiji, która wpada do Bugu w okolicach Czerwonogradu. W dolinie rzeki, wzdłuż ulicy Rzeszowskiej blisko siebie wypływają ciekawie położone źródełka, nazywane potocznie krynice, które tworzą rozlewiska. Jedno z nich, wypływające u podnóża Kościowej Góry, jest pomnikiem przyrody nieożywionej. Do źródła położonego obecnie przy ulicy Rzeszowskiej 42 w pobliżu gniazda bociana, na Świętego Jordana (19 stycznia) odbywała się wspólna procesja wiernych, z cerkwi greckokatolickiej i kościoła rzymskokatolickiego, na czele z księdzem i popem. Greckokatolicki ksiądz, wchodził do rzeki, a dokładnie do wcześniej wybitego w lodzie krzyża i dokonywał święcenia wody. Po uroczystościach wierni zabierali poświęconą wodę do domu. Wspomniane źródliska i rozlewiska były kiedyś miejscem odpoczynku dla uczniów, wracających ze szkoły do domu, obecnie jest to siedlisko kaczek domowych i krzyżówek. Wypływy wody ze zboczy i dna przypominają miniaturowe gejzery – gotujący się piasek. Czyni to miejsce bardzo ciekawym pod względem hydrologicznym, florystycznym i faunistycznym. To właśnie od obecności dosyć obfitych źródeł, rzece nadano nową nazwę Krynica. Powodem zmiany imienia mógł być fakt rozwijania się w jej dolinie osady o takiej samej nazwie – Bełżec. Na przełomie XIX i XX wieku wydajność źródeł była bardzo duża. Najstarsi mieszkańcy Bełżca pamiętają pożar wsi, który objął zabudowania od kościoła do skrzyżowania. Prawdopodobnie mówią o pożarze z początku I wojny światowej (1914 rok), wywołanym przez oddział Kozaków, jako odwet za zabicie na granicy oficera rosyjskiego przez kilku młodych ludzi z Bełżca. Do ugaszenia pożaru w znacznym stopniu wykorzystano wodę ze źródeł, które wypływają w tej części doliny rzecznej.

    Nieznany czas powstania

    Poprzedni artykułMieczysław Geniusz
    Następny artykułDeskale w Brzezinach Bełżeckich