Jamy świadkiem rabacji galicyjskiej i tragicznych wydarzeń II wojny światowej

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Cmentarz parafialny „Na Zjawieniu”

    Położony jest w południowo -zachodniej części Radomyśla nad doliną...

    Krzyż nad Graniczką

    Rodziny zamordowanych podchorążych czekały 58 lat – do 12...

    Kościół pw. św. Tomasza

    Czas powstania: XVI w. Opis kontekstów historycznych: Pierwszy kościół w tym miejscu...

    Góra „Dorotka” w Będzinie

    Czas powstania: nie dotyczy Opis cech fizycznych: Wzgórze Przemienienia Pańskiego w Będzinie...

    Będzińskie targowisko

    Czas powstania: lata 20. XX w. Opis cech fizycznych: Przy ul. Gzichowskiej...

    Udostępnij

    1846 rok oraz 20 maja 1944 roku, 29 maja 2011 roku.

    W miejscu, gdzie znajdował się dwór Przybysz w miejscowości Jamy stoi dziś krzyż i skromny pomnik. Na krzyżu umieszczono tabliczkę z napisem: Krzyż ten odnowiony i poświęcony 29 maja 2011 staraniem ludzi dobrej woli w osobach ks. Prałata Stanisława Niemca, Janusza Bika, Stanisława Bika, Stefana Rysaka, Leszka Skrzypka, Jana Święcha i Jana Ziobronia stanął w miejscu wiekowego krzyża upamiętniającego pracowników administracji majątku Przybysz zamordowanych w lutym 1846r. przez rodaków podczas tzw. Rabacji Galicyjskiej. Z kolei 20 maja 1944r. przyjął pod swoje ramiona na czasowy spoczynek pracowników majątku Przybysz zamordowanych z inspiracji zdrajcy przez specjalny oddział powołany do zwalczania Armii Krajowej tzw. Jagdkommando rzeszowskiej Geheime Staatspolizei Rzeszy Niemieckiej.

    Tabliczka przypomina tragiczne czasy majątku w Jamach z roku 1846, kiedy to w czasie rabacji galicyjskiej zamordowany został przez chłopów Teodor Broniewski, kurator Wydziału Ekonomicznego Biblioteki Ossolińskich oraz dwunastu jej pracowników. Cenne księgozbiory biblioteki bowiem gromadzono w Woli Mieleckiej i we dworze „Przybysz” w Jamach.

    Tragiczne losy mieszkańców dworu, zamordowanych w 1846 przetrwały w legendzie. W okresie przedwojennym znana była legenda, opowiadająca o tym, że nocami w alejce łączącej pałac z folwarkiem pojawiały się duchy pomordowanych w czasie rabacji, zwłaszcza, że ich kurhan znajdował się w północno-zachodniej części parku.

    Z kolei 20 maja 1944 roku gestapo dokonało pacyfikacji dworu. Zamordowani zostali: por. Janusz Skrzypek, ps. „Konrad” i Stanisław Zieliński, pracownik administracyjny, członek AK. Aresztowano zarządcę majątku, Jana Skrzypka, por. Stanisława Sołtysa, ps. „Wójt”, Stanisława Mazura, Józefa Piszczka, Józefa Kędziołkę oraz dwóch, ukrywających się we dworze, żołnierzy radzieckich. Stanisław Sołtys został zamordowany w więzieniu na zamku w Rzeszowie, żołnierzy radzieckich rozstrzelano w lipcu 1944 roku.

    Województwo: podkarpackie

    Gmina: Wadowice Górne

    Jamy świadkiem rabacji galicyjskiej i tragicznych wydarzeń II wojny światowej.
    Jamy świadkiem rabacji galicyjskiej i tragicznych wydarzeń II wojny światowej.
    Jamy świadkiem rabacji galicyjskiej i tragicznych wydarzeń II wojny światowej.
    Jamy świadkiem rabacji galicyjskiej i tragicznych wydarzeń II wojny światowej.
    Jamy świadkiem rabacji galicyjskiej i tragicznych wydarzeń II wojny światowej.