Kościelisko i Obelisk właścicieli Dworu w Szerzynach

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Hinko Ethiopus

    Czas powstania: XIV w. opis kontekstów historycznych: Początki osadnictwa na będzińskiej...

    Rezerwat „Łęka”

    Utworzony zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa...

    Ujście Sanu do Wisły w Dąbrówce Pniowskiej

    Dąbrówka Pniowska to wieś w Polsce położona w województwie...

    Cementownia Grodziec

    Czas powstania: 1857 r. Opis kontekstów historycznych: Pozostałości zabudowań Cementowni Grodziec...

    Zamek w Będzinie

    Czas powstania: przełom XIV w. Opis kontekstów historycznych: Będziński zamek jest...

    Udostępnij

    Czas powstania – Kościelisko – XVI wiek

    Obelisk – grobowiec właścicieli dworu – 1827 rok.

    Opis cech fizycznych

    Miejsce po dawnym kościele pw. Wszystkich Świętych w Szerzynach, usytuowane w centrum miejscowości. Kościelisko otoczone jest ogrodzeniem w postaci słupów z kamiennych ciosów połączonych metalowymi elementami. Od północnej strony do miejsca prowadzi metalowa brama.

    Opis kontekstów historycznych

    Do roku 1933, w centrum Szerzyn na tym miejscu stał modrzewiowy kościół pw. Wszystkich Świętych. Został on wybudowany w 1565 roku w stylu późnego gotyku i pokryty był gontem. W 1687 roku dostawiono do niego murowaną kaplicę, w której w ołtarzu umieszczono obraz Matki Bożej Różańcowej. Ściany były pokryte polichromią rokokową przedstawiającą postacie świętych. Wewnątrz znajdowały się bogate ołtarze, ambona, belka tęczy o ozdobnym wykroju, sprawiona w latach 1746 – 1761 przez ówczesnego proboszcza, ks. Tomasza Słowińskiego. Cały plac, na którym stał kościół otoczony był parkanem wykonanym z piaskowca. Był to wyjątkowo piękny kościół z wieżą izbicową nakrytą hełmem ostrosłupowym. W 1933 roku, po zaprószeniu w nim ognia kościół został zniszczony przez pożar i doszczętnie spłonął. Ocalały jednak niektóre zabytki, które wcześniej przeniesione zostały do murowanego kościoła pw. Matki Bożej Różańcowej.

    W jego obwodzie stoi drewniany krzyż i prowizoryczny ołtarz. W miejscu dawnego przykościelnego cmentarza znajduje się sporych rozmiarów i dobrze zachowany kamienny obelisk – nagrobek na profilowanym postumencie, a w jego narożach z kamienia słupy połączone łańcuchami. Na obelisku zachowały się płyty nagrobne m.in. Teofili Uniatyckiej, Zofii Kochanowskiej i Stefcia Kochanowskiego.

    Na tablicy wschodniej napis:

    D.O.M.
    TU ZŁOŻONE SĄ ZWŁOKI TEOFILI Z OSIECKICH UNIATYCKIEY

    KOLATORKI TUTEJSZEJ ZRODZONEY ROKU 1785 ZMARŁEY DNIA 13 LIPCA 1827 ROKU
    A TEN POMNIK DLA ZACHOWANIA SMUTNEY PAMIĘCI CZASU IEY ZGONU
    W TYM MIEYSCU POSTAWIONY ZOSTAŁ.
    – CZYTAIĄCEGO PROSI O WESTCHNIENIE DO BOGA –

    Na tablicy północnej widnieje napis:

    D.O.M.
    ZOFIA Z UNIATYCKICH KOCHANOWSKA
    * 16 MAJA 1812    
    + 14 WRZEŚNIA R. 1836
    STEFCIO KOCHANOWSKI
    + 13 GRUDNIA R.1832
    – SPOKÓJ ICH DUSZOM –

    Do dnia dzisiejszego przetrwały resztki starodrzewu lipy. Od wschodniej strony kościeliska, poza ogrodzeniem stoi pomnik upamiętniający mieszkańców gminy Szerzyny poległych w czasie II wojny światowej. Od strony zachodniej, również za ogrodzeniem ustawiony został pomnik poświęconym miejscowym Żołnierzom Niezłomnym.

    Bibliografia:

    Stanisław Tomkowicz, „Inwentarz zabytków powiatu jasielskiego”, Kraków 2001

    Relacja ustana Adolf Małek, Naczelnika Gminy Szerzyny w latach 70-XX wieku.

    Kościół pw. Wszystkich Świętych w Szerzynach. Spalony w 1933 r.