Pozostałości Transatlantyckiej Centrali Radiotelegraficzej (Radiostacji Babice)

    Podobne obiekty, wydarzenia

    Hinko Ethiopus

    Czas powstania: XIV w. opis kontekstów historycznych: Początki osadnictwa na będzińskiej...

    Rezerwat „Łęka”

    Utworzony zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa...

    Ujście Sanu do Wisły w Dąbrówce Pniowskiej

    Dąbrówka Pniowska to wieś w Polsce położona w województwie...

    Cementownia Grodziec

    Czas powstania: 1857 r. Opis kontekstów historycznych: Pozostałości zabudowań Cementowni Grodziec...

    Zamek w Będzinie

    Czas powstania: przełom XIV w. Opis kontekstów historycznych: Będziński zamek jest...

    Udostępnij

    Przed wojną uchodziła za jeden z symboli Warszawy. Dziesięć blisko 130-metrowych wież Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej widać było na dziesiątki kilometrów. Dziś pozostały po niej rozsiane po lasach szczątki. Kilka z nich znajduje się w gminie Stare Babice.

    Gdy w sierpniu roku 1944 w Warszawie wybuchło powstanie, okupanci zaminowali tereny wokół stacji, a na jednym z masztów antenowych zainstalowano pancerne stanowisko obserwacyjne. 16
    stycznia 1945 roku o godz. 14 maszty antenowe oraz budynki techniczne nadajnika i generatora Nadawczej Radiostacji Transatlantyckiej zostały przez niemieckich saperów wysadzone w
    powietrze. Tuż po wojnie zniszczone maszty pocięto na części i wywiezione do hut.

    Do dziś zachowało się 36 stalowo-betonowych fundamentów masztów antenowych (Niemcy wysadzali po dwie nogi każdego masztu), 9 fundamentów pod cewki strojeniowe anten wraz z
    ich 36 masami odciągowymi, 3 betonowe masy odciągowe masztów i przewodów antenowych, 3 żelbetowe wartownie, ruiny budynku nadajnika i instalacji pomocniczych, wewnętrzna droga
    Transatlantyckiej Stacji Radionadawczej, system fortyfikacji polowych z walk we wrześniu 1939 roku i późniejszych niemieckich umocnień.

    Fundamenty pod maszty wykonane były z betonu z zatopionymi w nim stalowymi rdzeniami. Zagłębiono je kilka metrów pod powierzchnię ziemi. We wszystkich fundamentach masztów
    zachowały się stalowe pionowe pozostałości po nogach masztów, pnących się niegdyś ku górze i schodzących w jedno w mniej więcej 1/4 wysokości masztów (są one dziś porozrywane).

    Unikatowe w skali polskiej i światowej są trzy (z czterech istniejących) betonowe wartownie ustawione wzdłuż dawnej wewnętrznej drogi radiostacji. Są to monolityczne, zbrojone stalą odlewy betonowe o wymiarach 2,2 m x 2,5 m i wysokości 2,5 m. Ściany mają grubość od 15 cm do 30 cm, a czterospadowy, lekko profilowany dach – 30 cm. Poza otworem wejściowym obiekty te mają trzy duże okna w ścianach bocznych oraz w tylnej i dwa niewielkie we frontowej. We wszystkich wartowniach zachowały się – choć nieliczne – fragmenty drewnianych odrzwi i ościeżnic, świadczące o obecności szyb i prawdopodobnie drzwi. Nad wejściem każdego obiektu znajduje się wyraźny, głęboko odciśnięty w betonie napis CZUWAJ.

    Kilka mniejszych elementów zniszczonej radiostacji jest wmontowanych w pomniki w Starych Babicach: Pomnik Obrońców Ziemi Babickiej przy ul. Warszawskiej i pomnik radiostacji przed
    Urzędem Gminy. W planach jest budowa ścieżki dydaktycznej „Śladami radiostacji”, a także pawilonu jej poświęconego.